Archive for Sierpień, 2016

Czy warto sięgnąć po szare mydło?

Wybierający minimalizm i ekologiczny styl życia stosują jego założenia również w pielęgnacji urody. Stąd renesans przeżywa szare mydło – w sklepach dostępne w wielu wariantach: w płynie, tworzone na jego bazie żele pod prysznic i do higieny intymnej, szampony dla dzieci. Czy jednak powrót do rozwiązania sprzed pokoleń rzeczywiście ma sens?
Możliwie prosty skład kosmetyku zawsze jest zaletą, bo oznacza mniejszą ilość substancji, które mogą uczulać i podrażniać – takie reakcje mogą wystąpić na niemal każdy składnik, choć większość osób nie ma do nich skłonności. Z drugiej strony w klasycznym szarym mydle nie znajdziemy nic poza substancjami myjącymi. Zapewnia to skuteczne usunięcie wszystkich zanieczyszczeń, jednak nie każdej skórze będzie służyło. Cera słucha może stać się szorstka i pękać, a tłusta w niektórych przypadkach będzie ściągnięta i również odwodniona.
Szare mydło sprawdzi najlepiej stosowane jako część kilkuetapowego oczyszczania, kiedy najpierw zmywamy makijaż mleczkiem lub olejkiem, następnie usuwany wszelkie tłuszczowe zanieczyszczenia i resztki kosmetyku, a na koniec przywrócić właściwe pH tonikiem. Jeżeli zależy nam na wyborze kosmetyków blisko natury, warte uwagi będą mydła z dodatkiem oleju lnianego czy owsa, które zadbają o nawilżenie skóry całego ciała, oraz z glinkami i błotem mineralnym do pielęgnacji tłustej, mieszanej i trądzikowej skóry twarzy.

Błędy przy przechowywaniu kosmetyków

Czy wiesz, że półka w łazience może wcale nie być najlepszym miejscem na kosmetyki? Pomimo wygody, nie zawsze będzie to dla nich najlepsze miejsce.
Szczególnie w przypadku perfum i innych produktów zapachowych łazienka nie jest najlepszym miejscem. Wysoka wilgotność i ciepłe powietrze negatywnie wpływa na ich trwałość. O wiele dłużej będą nam służyły niezmienione, kiedy miejsce do przechowywania znajdziemy w sypialni. Choć ustawianie flakonów do ozdoby naraża je na kontakt ze światłem słonecznym, które także niekorzystnie wpływa na trwałość zapachów i może powodować, że będą uczulać.
Poza wilgocią i światłem problemem są też wszechobecne bakterie, które mogą namnażać się na kosmetykach. Dlatego jeśli nie mamy możliwości wyboru kremu z pompką lub w tubce, nie kupujmy większych słoiczków niż potrzebujemy i nie przechowujmy ich dłużej niż zalecany czas po otwarciu.
Częstym błędem jest też umieszczanie kosmetyków w szafce lub na toaletce w pobliżu grzejnika, a w lecie – nie trzymanie ich w lodówce. To nie tylko dobrze wpłynie na trwałość, konsystencję, zapobiegnie psuciu się. Kremy do twarzy i pod oczy przechowywane w lodówce będą o wiele przyjemniejsze w nakładaniu, a lakiery do paznokci nie będą gęstnieć i dłużej zachowają czas schnięcia.
Te same zasady dotyczą kosmetyków do makijażu. Wysoka temperatura, wilgoć i nadmiar światła mogą zmieniać nie tylko konsystencję, ale i skład chemiczny niektórych produktów, warto więc mieć to na uwadze i zapobiegać niepożądanym reakcjom.

Czy kosmetyki ekologiczne są dobre dla alergików?

Moda na eko nie ominęła kosmetyków – i bardzo dobrze, bowiem odpowiedzialne kupowanie przysłuży się i środowisku i naszemu zdrowiu. Wiele osób szuka ekologicznych kosmetyków jako sposobu pielęgnacji skóry alergicznej, łatwo ulegającej podrażnieniom, reagującej zaczerwieniami i wysypką. Czy jednak to zawsze najlepsza opcja?
Pamiętać należy, że ekologiczne to nie to samo co hypoalergiczne – te drugie to właśnie produkty o znacznie obniżonym ryzyku wywołania reakcji alergicznych. Zarówno w nich, jak i w kosmetykach ekologicznych nie znajdziemy sztucznych barwników i substancji zapachowych. Kosmetyki eko nie zawierają też parabenów – konserwantów, które mogą u niektórych powodować podrażnienia, a także silnych detergentów oraz silikonów. Te ostatnie zapewniają gładkość skóry i włosów, zapobiegają utracie nawilżenia, nabłyszczają włosy, występują w bazach pod makijaż i podkładach.
Unikanie składników pochodzenia syntetycznego i potencjalnie drażniących nie znaczy jednak, że taki kosmetyk będzie na pewno bezpieczny dla alergika. Naturalne ekstrakty roślinne także mogą uczulać. Są osoby z alergią na aloes, zioła, owoce mango, orzechy, puchnące po nałożeniu pod oczu kremu z kofeiną albo ze świetlikiem. Dlatego w przypadku skóry alergicznej nawet ekologiczny kosmetyk należy, jeśli to możliwe, zrobić próbę na niewielkim obszarze i w razie podrażnień przerwać stosowanie.

Pielęgnacja ciała – masaż szczotką

Sposobów na jędrną i gładką skórę może być wiele. W pielęgnacji ciała doskonale sprawdza się masaż szczotką – może być wykonywany na sucho albo pod prysznicem, z użyciem ulubionego żelu. Nie tylko działa jak peeling, usuwając martwy naskórek, ale też pobudza krążenie w skórze, ożywiając ją, dzięki czemu nabiera równomiernego, świeżego kolorytu. Pomaga też zwalczać cellulit. Do masażu wybierz szczotkę z miękkiego naturalnego włosia lub syntetyczną z dodatkowymi okrągłymi wypustkami masującymi, jeżeli korzystasz z niej głównie pod prysznicem lub w wannie. Przydadzą się także kosmetyki o gęstej, kremowej formule lub olejki myjące. Wybieraj żele i olejki bogate w naturalne ekstrakt pielęgnujące.
Inną metodą jest wykonanie masażu antycellulitowego z pomocą specjalnego żelu lub olejku do masażu i specjalnych urządzeń masujących z tworzywa lub kauczuku.
Masaż należy wykonywać nawet codziennie, zdecydowanie, ale nie za mocno, by nie uszkodzić skóry. Wszystko zależy od wybranego sposobu i szczotki lub masażera. Dbanie o urodę powinno wiązać się z pielęgnacją całego ciała, aby nie zdradzało w przyszłości wieku szybciej niż smarowana kremami twarz. Ponadto, choć z początku trudno się przyzwyczaić do takich zabiegów, to gdy już wejdą w nawyk, wpływają pozytywnie na samopoczucie.

Jak zadbać o włosy

Zdrowe, lśniące włosy stanowią ważny element dbania o urodę i nie można o nich zapominać, kiedy nakładamy kosmetyki pielęgnacyjne na twarz i ciało. Niewiele jest osób, którym wystarczy samo umycie szamponem, aby włosy wyglądały pięknie. Stosowanie odżywki po każdym myciu przy długich włosach jest koniecznością. Jeśli twoje pasma są zdrowe i niefarbowane, w zupełności wystarczyć może odpowiednio dobrana odżywka bez spłukiwania i zastosowanie raz na jakichś czas maski, która zapewni intensywne nawilżenie i regenerację.
Obecnie dostępne są kosmetyki do włosów z olejkami. Znajdziesz wśród nich zarówno szampony i odżywki z niewielkim dodatkiem olejków, które nie obciążą fryzury, nadając im miękkość i elastyczność, jak i intensywnie odżywiające maski czy olejkowe eliksiry i sera. Stosuje się je bez spłukiwania na suche lub wilgotne włosy, wcierając niewielką ilość od połowy długości po końce. Takie kosmetyki zabezpieczają włosy przed uszkodzeniami mechanicznymi, wpływem wiatru, słońca i suchego powietrza, wygładzają je i zapobiegają puszeniu. W przypadku długich włosów brak systematycznej pielęgnacji spowoduje, że szybko pojawią się rozdwojone i połamane końce, pasma staną się suche i ciągle splątane.

Kosmetyczny must have na wakacje

Pakując wakacyjną kosmetyczkę możemy dziś wybierać wśród licznych miniaturek produktów, a także zakupić specjalne podróżne pojemniczki – butelki i plastikowe słoiczki na kremy – które pozwolą nam zabrać ulubione kosmetyki na podróż samolotem i nie zajmą wiele miejsca w bagażu. Podczas wyjazdów nie warto eksperymentować z pielęgnacją, gdy coś naszej skórze zaszkodzi, nie będziemy wiedzieć, czy to inne warunki, woda i klimat, czy kosmetyki. Warto jednak zaopatrzyć się też w dodatkowe kosmetyki specjalnie na wyjazd.
Krem z filtrem to mus, jeżeli zamierzamy przebywać na słońcu. Nie tylko do leżenia plackiem na plaży, ale i długich spacerów. Wybierzmy jak najwyższy filtr dostosowany do naszej karnacji. Warto chronić także twarz i dłonie. Możemy wybrać osobny krem na słońce do twarzy, jeśli boimy się zapchanych porów.
Talk do stóp nie tylko zapobiega poceniu, ale także bolesnym otarciom i odciskom od butów podczas długotrwałego chodzenia. Sprawia, że noga nie ślizga się w nich ani nie przykleja.
Olejki do ciała nawilżą skórę po kąpielach słonecznych i wodnych. Te ze złotymi drobinkami nadadzą nam wakacyjny wygląd.
Maść z witaminą A, maść cynkowa, krem na podrażnienia dla niemowląt – pozwolą nam szybko rozprawić się z różnego rodzaju niespodziankami na skórze twarzy i ciała.
Spray odstraszający owady i sztyft łagodzący podrażnienia po nich z pewnością pozwolą nam cieszyć się beztroskimi wakacjami.

Zadbany mężczyzna to nie obciach – po jakie kosmetyki warto sięgnąć?

Wciąż pokutuje wiele przekonań odnośnie tego, co komu wypada. Mężczyźni ograniczają używane kosmetyki do pianki do golenia i dezodorantu. Tymczasem pielęgnacja skóry powinna być ważna dla każdego. Po pierwsze pozwala uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości, takich jak suchość i swędzenie, po drugie choćby zadbane dłonie powinny być wizytówką każdego. Jakich kosmetyków powinien używać mężczyzna?
Podstawa pielęgnacji – a więc żel pod prysznic i antyperspirant – to sprawa oczywista. W przypadku problematycznej skóry twarzy, wypróbuj specjalne żele do jej mycia, a po goleniu stosuj łagodzące i nawilżające balsamy bez alkoholu.
Nie bój się kosmetyków ochronnych. Używaj natłuszczającego kremu do twarzy i rąk w zimie, a w lecie nie unoś się honorem i zastosuj emulsję z filtrem, zwłaszcza jeżeli masz jasną karnację. To lepsze niż schodząca płatami skóra pleców i ramion oraz poparzenia.
Kiedy twoja skóra jest nadmiernie sucha i szorstka, gdy pracujesz w klimatyzowanych pomieszczeniach lub na świeżym powietrzu, krem do rąk będzie twoim sprzymierzeńcem. Także na męskich dłoniach zadbane powinny być paznokcie. Samo obcinanie ich czasem nie wystarczy. Kiedy są słabe, z przebarwieniami i rowkami, stosuj kosmetyki do wcierania w płytkę paznokcia i otaczające skórki oraz specjalne męskie odżywki do paznokci – są matowe i całkowicie niewidoczne. To samo dotyczy pielęgnacji stóp. Gruba warstwa popękanej, zrogowaciałej skóry i pożółkłe paznokcie raczej nie sprawią, że będziesz wyglądać pociągająco.

Jak działa kofeina w kosmetykach?

Główna substancja aktywna kawy pobudza krążenie krwi, zmniejsza obrzęki, wspomagając drenaż limfatyczny, poprawia napięcie skóry. Coraz częściej ten składnik wykorzystują kosmetyki nie tylko do ciała, ale i twarzy.
Kofeina ma udowodnione naukowo działanie redukujące cellulit i tkankę tłuszczową. Zmniejsza obwód bioder i ud, ujędrnia je. Stymulując mikrokrążenie w skórze oraz przepływ w naczyniach limfatycznych i usuwając nadmiar wody, kosmetyki do ciała z kofeiną przyczyniają się do napięcia skóry i wygładzenia "pomarańczowej skórki" w tkance pod nią.
Kofeina zastosowana w kremach, zwłaszcza pod oczy, likwiduje poranne obrzęki i zasinienia, a przez pobudzenie krążenia pomaga dostarczyć skórze składników odżywczych i tlenu, dzięki temu nabiera ona zdrowego kolorytu. Może być stosowana również na suchą i wrażliwą skórę.
Zawartość kofeiny znajdziemy w takich produktach jak kremy pod oczy, żele i balsamy do ciała, kosmetyki do masażu i żele pod prysznic, a także peelingi, zawierające niekiedy całe zmielone ziarna kawy z dodatkiem innych dobroczynnych substancji.
Kofeina ma także zastosowanie w walce z łysieniem u mężczyzny, stymulując odżywienie cebulek włosowych i wzrost nowych włosów.

Peeling w domu – o czym należy pamiętać

Regularne wykonywanie peelingu sprawia, że cera jest bardziej promienna, gładsza, ma równomierny koloryt, przebarwienia, powierzchniowe zmarszczki i drobne blizny stają się mniej widoczne. Usuwanie martwego naskórka pobudza regenerację skóry, a to zapewnia jej młody wygląd. O czym należy pamiętać, kiedy sięgamy po kosmetyki peelingujące w codziennej pielęgnacji?
Im więcej granulek, tym intensywniejsze złuszczanie. Żel oczyszczający do stosowania na kilka sposobów, w połączeniu z wodą, może być stosowany codziennie, ale kosmetyki, których głównym zadaniem jest peeling skóry – maksymalnie 1-2 razy w tygodniu.
Zazwyczaj wskazany jest wybór naturalnych składników, jednak peelingi z orzechów i pestek nie będą odpowiednie dla cery wrażliwej i naczynkowej – drobinki w nich są bardzo ostre i mogą ją podrażniać, a nawet nasilać stany zapalne.
W przypadku cery naczynkowej i skłonnej do podrażnień lepiej postawić na peelingi enzymatyczne nić mechaniczne. Stosuj kosmetyki zgodnie z instrukcją i zwróć uwagę na reakcje skóry.
Peeling niewskazany jest świeżo po opalaniu, kiedy twoja skóra jest zaczerwieniona i rozpulchniona. Wtedy zabieg będzie nie tylko bolesny, ale może spowodować uszkodzenia skóry.
Nawet domowych peelingów nie należy stosować tuż przed ważnym wyjściem. Skóra może być zaczerwieniona, a nakładanie makijażu może ją podrażnić. Dlatego po kosmetyki peelingujące sięgnij dzień lub dwa wcześniej.

Maseczki, czyli domowe spa

Oprócz codziennego oczyszczania i wklepywania kremów ważnym elementem dbania o urodę są zabiegi wykonywane kilka razy w tygodniu lub w miesiącu, które pozwolą zachować młody i zdrowy wygląd cery, zapewniając jej dodatkowy zastrzyk składników odżywczych. Możemy wybrać się do salonu pielęgnacji urody albo też wykorzystać kosmetyki do samodzielnego stosowania w domu.
Do wyboru mamy bardzo szeroki wybór masek do twarzy, o różnym przeznaczeniu i różnym charakterze. Są maski typu peel-off, zapewniające oczyszczenie cery, są takie z materiału nasączonego odżywczymi substancjami – przede wszystkim odmładzające lub regenerujące suchą cerę. Popularnym składnikiem masek do ciała są algi morskie. Znajdują szerokie zastosowanie w produktach przeciwzmarszczkowych, przeciwtrądzikowych, redukujących przetłuszczanie. Często połączone są z witaminami oraz olejkami odpowiednimi do danego rodzaju cery. Z kolei maski oczyszczające oprócz alg zawierają różnego rodzaju glinki – żółta i zielona sprawdzi się w pielęgnacji cery grubej i przetłuszczającej oraz zmęczonej i zanieczyszczonej normalnej. Glinka biała oraz czerwona sprawdzą się nawet przy bardzo delikatnej skórze.
Do wyboru mamy kosmetyki w tubkach, jednorazowych saszetkach gotowe do użycia lub w proszku do wymieszania z wodą. Maski do twarzy przynoszą widoczne efekty od razu, jednak warto stosować je regularnie dla podtrzymania rezultatu.

Najlepsze kosmetyki do ciała na lato

Latem odsłaniamy nogi, ramiona oraz dekolt nie tylko na plaży. Po jakie kosmetyki warto sięgnąć, aby skóra wyglądała pięknie? Już przygotowania do wakacyjnego sezonu dobrze zacząć od peelingów, a następnie stosować je regularnie 1-2 razy w tygodniu. Usuną one martwe komórki naskórka, które mogą powodować nierównomierny, zszarzały odcień, pobudzą krążenie. Szczególnie latem nie wolno zapominać o nawilżeniu skóry, po kąpieli stosuj więc odpowiednie balsamy i olejki. Pamiętaj o ochronie przeciwsłonecznej oraz ukojeniu i odżywieniu skóry po opalaniu. Latem nie rezygnuj z kosmetyków ujędrniających i antycellulitowych, wmasuj je w skórę codziennie.
W okresie wakacyjnym sięgnij też po kosmetyki do zadań specjalnych. Olejki do ciała ze złocistymi drobinkami sprawdzą się na wieczorne wyjścia oraz nieformalne okazje czy romantyczne spacery. Jeżeli chcesz wyglądać elegancko, a temperatura nie sprzyja zasadom formalnego ubioru, sięgnij po tzw. rajstopy w sprayu – preparat, który ujednolici kolor skóry i uczyni ją jedwabiście gładką. Kiedy chcesz wyrównać kolor nóg, sięgnij po samoopalacze – najwygodniejsze będą te w formie nasączanych chusteczek lub sprayu. W czasie urlopowym, gdy przebywasz na słońcu, zamień także codzienne perfumy na lekką mgiełkę zapachową do ciała.

Jak działa witamina C w kosmetykach

Każdy wie, że witamina C wzmacnia odporność i przyspiesza zdrowienie z przeziębień i infekcji. Znajdziemy ją jednak również w kosmetykach. Jak działa?
Witamina C naturalnie występuje w skórze, jednak jest bardzo łatwo rozkładania pod wpływem słońca, zanieczyszczeń czy papierosów. Dostarczana z jedzeniem nie zawsze dociera do skóry w dostatecznych ilościach, warto więc sięgnąć po kosmetyki zawierające tę substancję.
Witamina C, obok wit. E, jest bardzo silnym przeciwutleniaczem likwidującym wolne rodniki, powstrzymuje więc niekorzystne skutki działania promieni UV. A skoro już o słońcu mowa, kwas askorbinowy doskonale rozjaśnia piegi i przebarwienia, wyrównuje koloryt skóry, nadaje jej młodzieńczą promienność. Inna ważna rola witaminy C w skórze to stymulacja produkcji włókien kolagenowych, zwiększanie gęstości skóry, uelastycznienie jej. Wspomaga również walkę ze stanami zapalnymi, cieniami pod oczami, wzmacnia ściany drobnych naczyń krwionośnych. Kosmetyki z witaminą C sprawiają, że skóra staje się młodsza i bardziej odporna. Znajdziesz ją w kremach zapobiegających starzeniu, także pod oczy, rozjaśniających, jak również w kosmetykach przeznaczonych do walki z rozstępami oraz bliznami potrądzikowymi.

Sposoby na piękne dłonie paznokcie

Żaden lakier nie sprawi, że dłonie będą wyglądały na zadbane, jeśli paznokcie będą łamliwe, a skórki wokół nich suche i pozadzierane. O piękne dłonie możesz zadbać stosując regularnie dobrane do nich kosmetyki. Ochrona i odżywianie skóry oraz paznokci zniweluje ich osłabienie pod wpływem detergentów, zmian temperatury i mikrouszkodzeń.
Warto od czasu do czasu namoczyć dłonie i paznokcie w roztworze łagodnego mydła lub olejków. Po takiej kąpieli łatwo usuniesz skórki wokół paznokci, a zmiękczona skóra dłoni lepiej zaabsorbuje odżywcze kosmetyki. Sięgnij po intensywnie regenerujące i nawilżające maski do dłoni. Stosuj je raz w tygodniu, nałóż na noc pod specjalne rękawiczki kosmetyczne. Kiedy wmasujesz krem do rąk, nie zapomnij o paznokciach i skórkach – składniki takie jak masło shea, oliwa z oliwek czy olej makadamia również im nadadzą elastyczność i odporność. Stosuj również kosmetyki specjalnie do nich przeznaczone – odżywki do paznokci w olejku, płyny do zmiękczania skórek.
Dopiero zadbane paznokcie i skóra dłoni sprawią, że manikiur będzie wyglądał pięknie i elegancko. Pod kolorowy lakier używaj odżwyki-bazy, wybieraj łagodne zmywacze z witaminami i kosmetyki przedłużające trwałość lakieru – im rzadziej go zmywasz, tym mniej osłabiasz paznokcie.

Oleje w kosmetykach – jak działają na skórę

W produktach do pielęgnacji twarzy i ciała znajdziemy często naturalne roślinne oleje. Jak działają i do jakiej skóry są najlepsze?
Olej z awokado ma silne działanie odżywcze i przeciwstarzeniowe, głęboko nawilża i ujędrnia skórę, Zawiera witaminy, nienasycone kwasy tłuszczowe oraz aminowasy.
Olej jojoba – zawierają go zarówno kosmetyki do cery normalnej i suchej, jak i tłustej i trądzikowej. Reguluje wydzielanie sebum, a jednocześnie zwiększa i uelastycznia skórę. Zawiera skwalan oraz z witaminą F.
Masło karite (shea) – chroni skórę, zmiękcza ją i odżywia. Doskonale sprawdza się w kosmetykach do pielęgnacji cery suchej i dojrzałej oraz ciała, rąk i stóp i włosów.
Olej migdałowy – w czystej postaci bezwonny, lekki, dobrze się wchłania. Działa łagodząco i odżywczo na każdy rodzaj skóry. Poprawia jej ukrwienie, dlatego często zawierają go kosmetyki do masażu.
Olej sojowy – często stanowi bazę kosmetyków, zarówno olejków jak i kremów i masek. Dobrze się wchłania, zmiękcza skórę. Wykazuje działanie przeciwstarzeniowe, służy także skórze mieszanej.
Jeśli masz cerę mieszaną lub tłustą, korzystne dla ciebie będą też kosmetyki z olejem z pestek winogron, ogórecznika lekarskiego, słonecznika i sezamu oraz olejkiem z drzewa herbacianego. Na skórę wymagającą nawilżenia i ujędrnienia wybieraj produkty z olejem makadania, arganowym, babassu, z pestek moreli.

Sposoby na gładkie i piękne stopy

Kiedy wskakujemy w sandałki, chcemy, aby nasze stopy były zadbane i piękne. Często trudno jest pozbyć się pozostałej po zimie przesuszonej, zgrubiałej, a nawet pękającej skóry. Jednocześnie pojawiają się często odciski i zgrubienia od pasków butów, a chodzenie na boso, chociaż bardzo zdrowe, powoduje jeszcze większe zgrubienie skóry na podeszwach. Dlatego należy wybrać odpowiednie kosmetyki i regularnie pielęgnować stopy, aby uniknąć bardziej bolesnych problemów.
Domowe spa dla stóp zacząć należy od zmiękczania skóry. Jeśli mamy wannę i lubimy kąpiele – załatwimy to za jednym razem. Jeżeli nie, wystarczy do miski z ciepłą wodą dodać specjalną sól do stóp i moczyć przez co najmniej pół godziny. Po zmiękczeniu w ten sposób łatwiej pozbędziemy się zgrubiałego, zrogowaciałego naskórka. Po wysuszeniu sięgnijmy po pumeks, specjalną tarkę lub pilnik do stóp. Po takim zabiegu skóra będzie szorstka, wmasujmy w nią więc odpowiedni krem lub nałóżmy odżywczą maskę do stóp, załóżmy bawełniane skarpetki i pozostawmy na noc. Stosowany na co dzień peeling do stóp oraz krem zapobiegną pojawieniu się znów zgrubiałej, pękającej skóry. Aby zapobiegać otarciom, odciskom i odparzeniom, poza wyborem odpowiedniego, przewiewnego i dopasowanego obuwia, sięgnijmy po kosmetyki takie jak talk, dezodorant do stóp, czy specjalne opatrunki w sprayu oraz sztyfty i maści na odciski. Z pomocą specjalistycznych kosmetyków usuniemy także zgrubiałe odciski, tzw. nagniotki.